اين دورنمايى بود از جنگ احزاب كه در سال پنجم هجرى واقع شد ( 1 ) . از اينجا به سراغ تفسير آيات مىرويم و ساير جزئيات اين غزوه را به بحث نكات وا مىگذاريم . قرآن اين ماجرا را نخست در يك آيه خلاصه مىكند سپس در 16 آيه ديگر به بيان خصوصيات آن مىپردازد . مىگويد : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد نعمت بزرگ خدا را بر خودتان به ياد آوريد در آن هنگام كه لشكرهاى ( عظيمى ) به سراغ شما آمدند » ( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّه عَلَيْكُمْ إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ ) * ) . « ولى ما باد و طوفانى بر آنها فرستاديم و لشكريانى كه آنها را نمىديديد ، و به اين وسيله آنها را در هم كوبيديم » ( * ( فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً لَمْ تَرَوْها ) * ) . « و خداوند به تمام كارهايى كه انجام مىدهيد ( و كارهايى كه هر گروه در اين ميدان بزرگ انجام دادند ) بصير و بينا است » ( * ( وَكانَ اللَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً ) * ) . در اينجا چند مطلب قابل دقت است : 1 - تعبير به اذكروا نشان مىدهد كه اين آيات بعد از پايان جنگ و گذشتن مقدارى از زمان كه به مسلمانان اجازه داد آنچه را ديده بودند در فكر خود مورد تحليل قرار دهند نازل گرديد تا تاثير عميقترى بخشد . 2 - تعبير به جنود اشاره به احزاب مختلف جاهلى ( مانند قريش ، غطفان بنى سليم ، و بنى اسد ، و بنى فزاره و بنى اشجع و بنى مرة ) و طايفه يهود داخل مدينه است . 3 - منظور از * ( جُنُوداً لَمْ تَرَوْها ) * كه به يارى مسلمانان آمدند همان

--> ( 1 ) آنچه در بالا گفته شد فشرده بحث مشروحى است كه مورخان اسلامى از جمله « ابن اثير » در « كامل » آورده‌اند .